U sluit een contract met een tegenpartij, meestal de aanbieder. Het resultaat wordt bepaald door het verschil in een referentieprijs tussen het openen en sluiten van uw positie. Die referentie kan een aandeel, index, munt of grondstof zijn. Maar met een CFD op een aandeel krijgt u geen gewone aandeelhoudersrechten. Ook een contractuele dividendaanpassing, als die bestaat, is niet hetzelfde als dividend ontvangen als eigenaar van het aandeel.
Bij een longpositie stijgt het contractuele resultaat doorgaans mee met de referentieprijs. Bij een shortpositie werkt een daling in uw voordeel. U hebt daarmee geen aandeel gekocht of daadwerkelijk verkocht. Beide posities kunnen verlies opleveren. Welke prijsbron, margin, financiering en uitvoeringsvoorwaarden gelden, staat in de volledige overeenkomst. Sommige contracten hebben geen vaste einddatum, maar ook dan kunt u een positie niet onbeperkt of kosteloos openhouden.
Neem een volledig fictief voorbeeld: een CFD met een contractwaarde van €1.000 waarvoor u €100 margin stort. Uw blootstelling is dan tien keer zo groot als die initiële waarborg. Daalt de referentieprijs bij een longpositie met 5%, dan bedraagt het koersverlies ongeveer €50 vóór kosten. Dat is 5% van de contractwaarde, maar 50% van uw gestorte margin. Een even grote stijging zou in beginsel het omgekeerde effect hebben. De mogelijkheid van zo'n winst neemt het risico van snel verlies niet weg.
Daalt de koers met 10%, dan is het theoretische verlies €100, nog zonder spread en financiering. In werkelijkheid kan de aanbieder uw positie eerder sluiten als de margin onvoldoende wordt. Bij snelle koersbewegingen of sprongen kan de afrekening bovendien afwijken. Deze bedragen zijn geen actuele brokerprijzen en verwijzen niet naar een werkelijk toegankelijk product of aanbevolen hefboom. Het voorbeeld laat alleen zien hoe een koersverlies doorwerkt ten opzichte van de gestorte waarborg.
CFD-kosten kunnen bestaan uit spread, afzonderlijke commissie en financieringskosten zolang u een positie aanhoudt. De gekozen referentieprijs en de manier waarop de tegenpartij orders uitvoert, beïnvloeden het resultaat eveneens. Daardoor kan een koerswinst lager uitvallen of een verlies oplopen. Bij een fictieve contractwaarde van €1.000 betekent een fictieve spreadlast van 0,2% bijvoorbeeld €2 als u de positie opent en direct tegen de andere kant van de spread waardeert. Dit is geen actuele marktkoers of brokertarief.
Als de margin ontoereikend wordt, kan de aanbieder de positie gedeeltelijk of volledig sluiten. Een stoporder die u invoert, garandeert geen uitvoering op precies de ingestelde prijs. Bovendien kennen beurzen en referentiemarkten handelsuren en onderbrekingen. Een CFD is niet automatisch dag en nacht, zeven dagen per week verhandelbaar. Ook het sluitingsmoment bepaalt u niet altijd zelf.
In bepaalde Europese regimes voor gereguleerde retail-CFD's bestaan onder meer hefboomlimieten, margin close-out en bescherming tegen een negatief saldo. De precieze toepassing hangt af van instrument, aanbieder, klantcategorie en bevoegde jurisdictie. Zulke maatregelen mag u niet zonder controle doortrekken naar iedere buitenlandse overeenkomst of iedere Belgische cliënt.
De FSMA verbiedt de commercialisering aan Belgische consumenten van bepaalde risicovolle OTC-derivaten via elektronische handelsplatformen. Het gaat onder meer om binaire opties, zeer kortlopende derivaten en hefboomproducten zoals bepaalde CFD's en rolling-spot-forexcontracten. Het reglement beperkt ook agressieve verkoopmethoden. Het verbod richt zich op de manier waarop aanbieders deze contracten aan Belgische consumenten voorstellen of aanprijzen. Een buitenlandse vestigingsplaats maakt een op België gerichte commercialisering niet toegestaan.
Een algemeen verbod op CFD’s in België zou te breed zijn: welke regels gelden, hangt af van het product, de aanbiedingswijze en de betrokken klant. Volgens de FSMA-toelichting op het reglement gaat het verbod over aanbieders en hun commercialisering, niet over iedere mogelijke handeling van een consument. De toezichthouder onderscheidt bijvoorbeeld een aanbieding die zich op België richt van een consument die volledig uit eigen beweging contact zoekt. Dat is geen aansporing om een buitenlandse aanbieder op te zoeken. Het bewijst ook niets over rechtmatige toegang, betrouwbaarheid, passendheid of bescherming van een concreet contract.
Niet alle derivaten vallen automatisch onder dat specifieke reglement. Voor beursopties en futures die op een gereglementeerde markt of multilaterale handelsfaciliteit worden verhandeld, kunnen andere regels gelden. Hun risico's en toegangsvoorwaarden blijven wel belangrijk. De FSMA geeft ook een kort overzicht van CFD's en de Belgische regels.
Een OTC-CFD geeft u een contractuele vordering op de tegenpartij. Dat is iets anders dan een rechtstreeks gekocht effect dat via een bewaarketen wordt gehouden. Naast het koersrisico spelen de hefboom, liquiditeit, spread, financiering en orderuitvoering. Een stop kan bij een snelle markt anders worden uitgevoerd dan u verwacht. Welke bescherming werkelijk geldt, leest u daarom in de voorwaarden van het specifieke contract en bij de juridische tegenpartij.
De FSMA waarschuwt bovendien voor fraude en aanbieders die zonder de juiste vergunning risicovolle online derivaten aanbieden. Een bekende naam of het ontbreken van een waarschuwing bewijst niet dat het product aan Belgische consumenten mag worden aangeboden. Controleer een concrete onderneming via Check uw aanbieder en de relevante registers en waarschuwingen van andere bevoegde toezichthouders.
Koopt u een gewoon aandeel, dan houdt u doorgaans een effect met aandeelhoudersrechten aan. Een CFD op dat aandeel levert uitsluitend een contractueel koersresultaat op, zonder dat u het aandeel rechtstreeks bezit. Bij een beursoptie bepaalt de precieze positie het risico: de houder van een gekochte optie heeft een recht, terwijl de schrijver verplichtingen kan aangaan. Een future is een gestandaardiseerd termijncontract met eigen regels voor margin en afwikkeling. Ook als de instrumenten dezelfde koers volgen, kunt u ze juridisch en praktisch niet als hetzelfde product behandelen.
Wie deze verschillen verder wil uitdiepen, vindt uitleg over derivaten, aandelen en het algemene stappenplan voor beleggen. De links dienen ter uitleg. Ze zijn geen beleggingsadvies of oproep om CFD's te verhandelen.